De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) adviseert regering en parlement over de inrichting en het functioneren van de overheid, en over de beleidsmatige aspecten van financiële verhoudingen tussen Rijk, gemeenten en provincies. De ROB werkt mee aan goed openbaar bestuur in Nederland, en adviseert gevraagd en ongevraagd. Voor 2026 zijn er twee hoofdthema's: interbestuurlijke en financiële verhoudingen en democratie & rechtsstaat. Meer hierover in het Jaarplan 2026.
Adviezen in voorbereiding
|
Verwacht |
Adviestraject |
Meer info | Hoort bij |
|
voorjaar 2026 |
Macht en tegenmacht |
De ROB is dit traject over macht en tegenmacht gestart vanwege de groeiende spanning tussen de wetgevende, uitvoerende en rechtsprekende macht – de trias politica. De centrale vraag is: welke factoren veroorzaken deze spanningen, en wat is nodig om de machten weer in balans te brengen? De ROB begint met een adviestraject over journalistiek, daarna volgen andere niet-electorale instituties. | Democratie |
|
zomer 2026 |
Klimaat en democratie |
De Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR) en de ROB bereiden een essaybundel voor over de relatie tussen klimaat en democratie voor experts en beleidsmakers, die in 2026 verschijnt bij Amsterdam University Press. | Democratie |
|
september 2026 |
Politieke partijen |
Politieke partijen vormen een belangrijke schakel tussen samenleving en overheid. De ROB reflecteert al geruime tijd op hun positie in de democratie. In dit traject werkt de ROB aan een nieuw advies over de functie, rol en toekomstbestendigheid van politieke partijen. | Democratie |
|
najaar 2026 |
Participatie |
In het signalement Naar een sterkere democratie (2025) concludeerde de ROB onder meer dat de democratie niet meer voor alle burgers even goed werkt, o.a. doordat het democratisch bestuur onvoldoende participatief is. In dit advies onderzoekt de ROB hoe de burgerparticipatie versterkt moet worden om de representatieve democratie te verbeteren. | Burgerparticipatie |
| najaar 2026 | Digitale weerbaarheid en democratie |
Het proces van digitalisering heeft inmiddels betrekking op zoveel onderdelen van de samenleving, inclusief de overheid, dat er sprake is van een digitale transitie. Dit adviestraject moet helderheid geven over de vraag wat de overheid kan doen en moet doen in het sturen van digitaal Nederland. | Democratie |
| najaar 2026 | Verkenning Weerbaarheid |
In deze verkenning inventariseert de ROB welke bestuurlijke en maatschappelijke initiatieven rondom weerbaarheid lopen, wat de knelpunten zijn die hierin worden ervaren en hoe de taken, verantwoordelijkheden en bestuurlijke en financiële verhoudingen hieromtrent zijn geregeld. | |
|
begin 2027 |
Telt elke regio? |
De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli), de ROB en de Raad voor de Volksgezondheid & Samenleving (RVS) starten gezamenlijk een nieuw adviestraject als vervolg op het advies Elke regio telt! uit 2023. Met dit traject bouwen de raden voort op de eerder ingezette lijn om regionale verschillen in Nederland beter te begrijpen en structureel aan te pakken. | Regionale samenwerking |