De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) adviseert regering en parlement over de inrichting en het functioneren van de overheid, en over de beleidsmatige aspecten van financiële verhoudingen tussen Rijk, gemeenten en provincies. De ROB werkt mee aan goed openbaar bestuur in Nederland, en adviseert gevraagd en ongevraagd. Voor 2026 zijn er twee hoofdthema's: interbestuurlijke en financiële verhoudingen en democratie & rechtsstaat. Meer hierover in het Jaarplan 2026.
Lopende adviestrajecten
Verwacht |
Adviestraject |
Meer info |
Hoort bij |
| November 2026 | Weerbaarheid, tussenpublicatie | In een korte verkenning inventariseert de ROB welke bestuurlijke en maatschappelijke initiatieven rond weerbaarheid lopen, welke knelpunten er zijn, en hoe taken, verantwoordelijkheden en bestuurlijke en financiële verhoudingen zijn geregeld. Verder lezen | Democratie |
| December 2026 | Advies verdeelmodellen | Dit advies bouwt voort op het ROB-advies van 1 april 2026 over de voorstellen voor een nieuwe verdeling van het gemeentefonds per 2027. Daarin concludeerde de ROB dat de meeste voorstellen nog te weinig verbetering brachten. Dat riep de vraag op met welke methode wel goede voorstellen op tafel komen. het advies van december gaat dus niet inhoudelijk in op de verdeling van fondsen, maar op de methodes om tot een betere verdeling te komen. | Financiële Verhoudingen |
|
begin 2027 |
Telt elke regio? |
De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli), de ROB en de Raad voor de Volksgezondheid & Samenleving (RVS) starten gezamenlijk een nieuw adviestraject als vervolg op het advies Elke regio telt! uit 2023. Met dit traject bouwen de raden voort op de eerder ingezette lijn om regionale verschillen in Nederland beter te begrijpen en structureel aan te pakken. | Regionale samenwerking |
| Februari 2027 | Digitale transitie en democratie |
Het proces van digitalisering heeft inmiddels betrekking op zoveel onderdelen van de samenleving, inclusief de overheid, dat er sprake is van een digitale transitie. Dit adviestraject moet helderheid geven over de vraag wat de overheid kan doen en moet doen in het sturen van digitaal Nederland. Verder lezen. | Democratie |
| Voorjaar 2027 | Macht en tegenmacht | De democratische rechtsstaat is een complex systeem van macht en tegenmacht. Om dit systeem goed te laten functioneren, vervullen de trias politica en diverse instituties belangrijke functies. De ROB denkt na over de vraag welke functies onder druk staan bij de niet-gekozen instituties, zoals de journalistiek, de ambtelijke dienst en de wetenschap. Hierover volgen drie losse signalementen en tot slot een overkoepeld adviesrapport. Verder lezen. | Democratie |
| Voorjaar 2027 | Erfgoed en overheid |
De Raad voor Cultuur en de ROB werken samen aan een advies voor het Programma Erfgoed en Overheid, een gezamenlijk programma van OCW, IPO en VNG. De vraag is hoe hoe gemeenten, provincies en het Rijk de erfgoedzorg toekomstgericht kunnen vormgeven en borgen. Het deel van de ROB gaat onder andere over de verdeling van bevoegdheden, taken en verantwoordelijkheden tussen de verschillende overheidslagen en de financiële verhoudingen. Het advies dient als basis voor de volgende fase van het Programma Erfgoed en Overheid. | Bestuurlijke en financiële verhoudingen |