De Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR) en de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) publiceren dit jaar een essaybundel over Klimaat en Democratie. Daarvoor was er ook een essaywedstrijd voor jonge denkers. De inschrijving daarvoor (uiterlijk 12 januari '26) is inmiddels gesloten.
De beste inzendingen worden gepubliceerd in een essaybundel voor experts en beleidsmakers, die in 2026 verschijnt bij Amsterdam University Press. De essaywedstrijd ging van start op 12 november '25 tijdens een gezamenlijk event van de ROB, de WKR en de Jonge Klimaatbeweging. Wil je er meer over weten? Dat lees je hier.
Over de bundel
De aarde warmt op. Het klimaat verandert. We liggen niet op koers om de klimaatdoelen te halen. Tegelijkertijd raakt de democratie óók oververhit. Twee hot topics komen samen: de aanpak van het klimaatvraagstuk én de versterking van de democratie. Hoe houden we het hoofd koel?
Nederland heeft zichzelf ambitieuze klimaatdoelen gesteld: in 2030 moet de uitstoot met 55 procent omlaag. Maar dat doel raakt uit zicht. Terwijl de één pleit voor meer actie, wil de ander juist gas terugnemen. Voor- en tegenstanders komen tegenover elkaar te staan. Van boze boeren, bezorgde burgers tot klimaatactivisten. Daarmee wordt de democratie – als een manier van omgaan met verschillende inzichten en belangen – stevig uitgedaagd.
Een andere ontwikkeling die we zien, is dat het klimaatdebat steeds vaker naar de rechtszaal verschuift. Sinds de Urgenda-zaak in 2013 volgen klimaatrechtszaken elkaar wereldwijd op. Maar hoe effectief zijn zulke uitspraken eigenlijk en wat zegt dit over de verhoudingen binnen de democratische rechtsstaat?
De klimaatopgave is tot slot ook een bestuurlijke uitdaging waarbij verschillende lagen van het openbaar bestuur betrokken zijn en met elkaar samenwerken. Hoe het langetermijnbeleid te waarborgen en te zorgen dat het klimaatbeleid effectief is?
Deze voorbeelden laten zien hoe klimaat en democratie met elkaar verweven zijn, maar ze zijn slechts het topje van de ijsberg. Dat roept fundamentele vragen op: kan ons bestuur het klimaatvraagstuk aan? En hoe kunnen democratie en klimaatbeleid elkaar versterken?
Beeld: © Leonardo Basso