De Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR) en de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) publiceren dit jaar een essaybundel over Klimaat en Democratie. Daarvoor was er ook een essaywedstrijd voor jonge denkers. De inschrijving daarvoor (uiterlijk 12 januari '26) is inmiddels gesloten.
De beste inzendingen worden gepubliceerd in een essaybundel voor experts en beleidsmakers, die in 2026 verschijnt bij Amsterdam University Press. De essaywedstrijd ging van start op 12 november '25 tijdens een gezamenlijk event van de ROB, de WKR en de Jonge Klimaatbeweging. Wil je er meer over weten? Dat lees je hier.
Over de bundel
De aarde warmt op. Het klimaat verandert. We liggen niet op koers om de klimaatdoelen te halen. Tegelijkertijd raakt de democratie óók oververhit. Twee hot topics komen samen: de aanpak van het klimaatvraagstuk én de versterking van de democratie. Hoe houden we het hoofd koel?
Nederland heeft zichzelf ambitieuze klimaatdoelen gesteld: in 2030 moet de uitstoot met 55 procent omlaag. Maar dat doel raakt uit zicht. Terwijl de één pleit voor meer actie, wil de ander juist gas terugnemen. Voor- en tegenstanders komen tegenover elkaar te staan. Van boze boeren, bezorgde burgers tot klimaatactivisten. Daarmee wordt de democratie – als een manier van omgaan met verschillende inzichten en belangen – stevig uitgedaagd.
Een andere ontwikkeling die we zien, is dat het klimaatdebat steeds vaker naar de rechtszaal verschuift. Sinds de Urgenda-zaak in 2013 volgen klimaatrechtszaken elkaar wereldwijd op. Maar hoe effectief zijn zulke uitspraken eigenlijk en wat zegt dit over de verhoudingen binnen de democratische rechtsstaat?
De klimaatopgave is tot slot ook een bestuurlijke uitdaging waarbij verschillende lagen van het openbaar bestuur betrokken zijn en met elkaar samenwerken. Hoe het langetermijnbeleid te waarborgen en te zorgen dat het klimaatbeleid effectief is?
Deze voorbeelden laten zien hoe klimaat en democratie met elkaar verweven zijn, maar ze zijn slechts het topje van de ijsberg. Dat roept fundamentele vragen op: kan ons bestuur het klimaatvraagstuk aan? En hoe kunnen democratie en klimaatbeleid elkaar versterken?
Beeld: © Leonardo Basso
Achtergrondinformatie
De Wetenschappelijke Klimaatraad en de Raad voor het Openbaar Bestuur zijn twee onafhankelijke adviesorganen van regering en parlement. In een gezamenlijk project stellen zij een wetenschappelijke essaybundel op het snijvlak van democratie en klimaat samen. De bundel verschijnt naar verwachting in april 2026.
De jury bestaat uit Eva Rovers (Bureau Burgerberaad), Jaap Tielbeke (De Groene Amsterdammer), Daan Zieren (De Jonge Klimaatbeweging), Behnam Taebi (Wetenschappelijke Klimaatraad) en Frank Hendriks (Raad voor het Openbaar Bestuur).
De essays worden beoordeeld op:
- Creativiteit en vorm
- Relevant voor politici en beleidsmakers
- Innovatieve, nieuwe perspectieven
- Auteur(s) is/zijn tussen de 16 en 32 jaar.
- De ingezonden essays tellen 1.500 woorden (+-10%)
- Per inzending doen minimaal 1 en maximaal 3 auteurs mee.
- Een scherpe analyse of vernieuwend perspectief binnen het thema democratie en klimaat.
- Het essay is geschreven in het Nederlands en voor een breed publiek (zie gelijke deelname).
- Originele schrijfvormen zijn toegestaan: bijvoorbeeld een beschrijving van een gewenste toekomst, een brief aan de regering of het parlement, enzovoort.
De ROB en WKR hechten waarde aan gelijke deelname voor alle inzenders. Bij de beoordeling wordt rekening gehouden met leeftijd, ervaring en eventuele opleiding van de deelnemers.
Spreek je geen Nederlands, maar wil je wel een essay schrijven? Dan kun je samen met een co-auteur (die wel de Nederlandse taal beheerst) een stuk schrijven. De essays die wij ontvangen moeten namelijk Nederlandstalig zijn.
Voor vragen of meer informatie kun je contact opnemen via met Javina Bijl via javina.bijl@raadopenbaarbestuur.nl.
Are you a student, recent graduate, PhD candidate, young professional, or socially engaged young adult (aged 16–32) with a fresh perspective on democracy and climate? Then this is your chance to share your ideas with the world!
The Scientific Climate Council (WKR) and the Council for Public Administration (ROB) invite young thinkers to take part in an essay competition. The best submissions will be published in a collection of essays for policymakers, academics, and experts, and will be published by Amsterdam University Press in 2026. Further information about this essay competition in Englisch you can find on the website of the Scientific Climate Council. Note: the deadline for the essays (Januari 12, 2026) has passed.