Vuurproef voor democratie. Het klimaatvraagstuk als uitdaging voor democratie, rechtsstaat en bestuur
Hoe leiden democratieën de transitie naar een klimaatneutrale en klimaatbestendige samenleving in goede banen, zonder legitimiteit en maatschappelijk draagvlak te verliezen? Hoe kunnen we doeltreffend klimaatbeleid maken én de democratie versterken? Het klimaatvraagstuk stelt democratie, rechtsstaat en bestuur voor grote uitdagingen. De bundel ‘Vuurproef voor democratie’ presenteert 18 essays die deze uitdagingen inzichtelijk maken en die voorstellen doen hoe hiermee om te gaan.
Het karakter van het klimaatvraagstuk
Het klimaatvraagstuk test de democratie op verschillende manieren. Zo is het sterk grensoverstijgende karakter ervan een uitdaging voor de democratie. Kan Nederland er samen met andere landen voor zorgen dat klimaatafspraken internationaal worden nagekomen? Belangrijk is ook de verhouding tussen langetermijnbeleid en kortetermijnpolitiek. Om het hoofd te bieden aan de gevolgen van klimaatverandering is consistent beleid over meerdere decennia nodig, terwijl democratische besluitvorming sterk verbonden is met verkiezingscycli. Verder maakt de complexiteit van het vraagstuk het uitdagend om een goed publiek debat te organiseren. Hoe alle stemmen te horen?
Veerkracht en bestuurlijke innovaties
Om de veerkracht van democratieën te versterken, kijken politici en wetenschappers naar democratische, rechtsstatelijke en bestuurlijke innovaties. Denk aan nieuwe vormen van representatie, participatie en deliberatie van burgers, zoals het Nationaal Burgerberaad Klimaat. Denk aan een groter beroep op het recht en de juridificering van klimaatbeleid, zoals klimaatrechtszaken en vertegenwoordigers zie zich inzetten voor de rechten voor de natuur of toekomstige generaties. In hoeverre beïnvloeden dergelijke ontwikkelingen het oplossen van het klimaatvraagstuk en het versterken van de veerkracht van democratieën?
De essaybundel
De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) en de Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR) hebben wetenschappers uit verschillende disciplines gevraagd om op dit thema te reflecteren in een essay. Met de essays – die op persoonlijke titel zijn geschreven en dus niet noodzakelijkerwijs de standpunten van de ROB en de WKR weergeven – willen de raden samen het politieke en maatschappelijke gesprek over democratie én klimaat voeden.
De stem van jongeren: 'Keep it cool'
Hoe houden we het hoofd koel? Juist voor jonge en toekomstige generaties is dit geen abstract vraagstuk, maar een realiteit waar zij in toenemende mate mee te maken zullen krijgen. Zes jonge, bevlogen denkers verkennen dit vraagstuk in een essay, ieder vanuit een eigen perspectief. De essays zijn gebundeld in het online magazine 'Keep it cool'. Zij laten zien hoe klimaat en democratie elkaar raken, versterken en soms ook onder spanning zetten. De essays zijn inspirerend voor het maatschappelijk debat over hoe een leefbaar klimaat en een sterke democratie te behouden.
De zes essays uit dit magazine komen voort uit een essaywedstrijd die de ROB en de WKR samen met de Jonge Klimaatbeweging hebben georganiseerd. 21 Jonge denkers tussen de 16 en 32 jaar hebben een essay ingezonden. Een onafhankelijke jury heeft de inzendingen beoordeeld. De zes essays in dit magazine haalden de shortlist van de jury. Daarnaast zijn de twee als beste beoordeelde inzendingen niet alleen in dit magazine opgenomen, maar ook in de essaybundel 'Vuurproef voor democratie'. Ook deze essays zijn op persoonlijke titel geschreven.
Vanaf 9 juli is het online magazine Keep it cool hier te downloaden. De bundel "Vuurproef voor democratie' is te verkrijgen bij de reguliere boekhandels.