De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) publiceert rond de Top Nationale Weerbaarheid op maandag 23 november 2026 over weerbaarheid een discussiestuk. De titel is: Maatschappelijke weerbaarheid als kans voor een andere overheid. Over responsiviteit, verantwoordelijkheid en slagvaardigheid. Hierin zet de ROB de koers uit voor een breder advies op verzoek van de ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Justitie en Veiligheid over wat de weerbaarheidsopgave voor het openbaar bestuur betekent. 

Weerbaarheid begint bij de samenleving, niet bij de overheid

Door de veranderende veiligheidssituatie, met meer aandacht voor militaire en hybride conflicten, staat ook de weerbaarheid van de samenleving hoog op de agenda. Grote crises ontwrichten de samenleving vaak sneller dan de overheid kan reageren. In zulke situaties moeten mensen en organisaties zichzelf een tijdlang redden. Dat maakt van weerbaarheid een brede maatschappelijke opgave.

Het uitgangspunt van de ROB is dat weerbaarheid een eigenschap van de samenleving zelf is. Dat vraagt om een overheid die consequent kiest voor het burgerperspectief, door samen te werken met gemeenschappen, organisaties en bedrijven. Een overheid dus die:

  • verder kijkt dan crisismanagement;
  • de verkokering doorbreekt, en tot samenhangend beleid komt;
  • vertrouwen en ruimte geeft aan de samenleving;
  • het gesprek aandurft over wat we weerbaar willen maken, wie daarvoor verantwoordelijk is en wat dat de samenleving mag kosten.
     

Goede ontwikkelingen, weerbarstige praktijk

De ROB ziet deze samenlevingsgerichte werkwijze wel op verschillende plekken, maar veel initiatieven zijn nog in een pril stadium en de praktijk is vaak weerbarstig. Daarom geeft de ROB in het discussiestuk aandachtspunten mee om deze  initiatieven te versterken. Het is een uitnodiging tot gesprek over dit thema, als input op het advies dat in 2027 verschijnt. De Top Nationale Weerbaarheid is daarvoor een goede start. 
 

Discussiestuk Maatschappelijke weerba...