De Vaste Kamercommissie voor Binnenlandse Zaken van de Tweede Kamer heeft in juli 2026 de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) gevraagd om een factsheet over de financiën van decentrale overheden. De vijf kennisvragen heeft de ROB nu beantwoord. Lees de factsheet hier.  

  1. Wat zijn de belangrijkste kenmerken van de systematiek van de financiering van decentrale overheden? Het antwoord op deze vraag geeft inzicht in manier waarop budgetten worden verdeeld, de toekenning van structurele en incidentele middelen, de toepassing van indicatoren en indexering voor het vaststellen van de hoogte van de budgetten, en de rol van de boekhoudkundige stelsels van het Rijk (kas-verplichtingenstelsel) en decentrale overheden (baten-lastenstelsel) op de financiering van decentrale overheden.
  2. Welke voorgeschiedenis en ontwikkelingen zijn relevant in de financiering van decentrale overheden?
  3. Op welke wijze kunnen decentrale overheden invloed uitoefenen op hun financiële positie? Welke handelingsperspectieven hebben zij en welke concrete maatregelen kunnen zij treffen?
  4. Voor welke gemeentelijke taken is vanuit het Rijk geoormerkte financiering beschikbaar, bijvoorbeeld via een specifieke uitkering (spuk)?
  5. In welke mate bepalen gemeenschappelijke regelingen de bestedingsruimte van decentrale overheden in verhouding tot het totale budget?

De financiën van decentrale overheden

In de factsheet 'De financiën van decentrale overheden' gaat de ROB uitgebreid in op de beantwoording van deze vragen. Het is een kennisdocment geworden voor iedereen die in het dagelijkse werk met deze vraagstukken te maken heeft.

Financiën decentrale overheden