Nieuwe leerstoel Financiële Verhoudingen aan de Universiteit Leiden

In 1987 werd de Stichting Professor Mr. J.R. Thorbecke Leerstoel opgericht. De stichting vestigde de Thorbecke leerstoel, met als leeropdracht de decentrale overheden als bestuurlijk, politiek en juridisch systeem. 

Zie voor meer informatie: Thorbecke Leerstoel - Universiteit Leiden.

Het vakgebied van deze leerstoel richt zich op de financiële verhoudingen tussen verschillende overheidsniveaus, zoals de centrale overheid, provincies, waterschappen en gemeenten. Het doel van deze bijzondere leerstoel is het bestuderen van de huidige systematiek van de financiële verhoudingen, in samenhang met de veranderingen binnen het openbaar bestuur op dit terrein. Dit onderzoek richt zich enerzijds op de maatschappelijke, bestuurlijke en economische ontwikkelingen die bijdragen aan veranderingen in de financiële verhoudingen tussen verschillende overheidslagen. Anderzijds kijkt het naar de effecten van beleidsveranderingen zoals de decentralisaties van taken en de wijze waarop een vernieuwende visie op de inrichting van de financiële verhoudingen voor de toekomst kan worden ontwikkeld. Het is daarbij essentieel om de bredere maatschappelijke context waarin de rijksoverheid en decentrale overheden interbestuurlijk met elkaar samenwerken, mee te nemen.

Omdat de institutionele context tussen gemeenten en provincies verschilt, kunnen vergelijkbare beleidswijzigingen verschillende effecten hebben. Door vergelijkende analyses kan de leerstoel een belangrijke bijdrage leveren aan de kennisontwikkeling over de gevolgen van veranderingen in financiële verhoudingen, zoals bij de onderbouwing van keuzes en uitkomsten van stelselwijzigingen.

Via het onderwijs wordt de kennis over de financiële verhoudingen binnen de overheid verbreed. Hiertoe werkt de bijzonder leerstoelhouder mee aan de ontwikkeling en verzorging van bestaande en nieuw te ontwikkelen vakken binnen de opleidingen, bachelor en masterniveau, die door de universiteit worden verzorgd. Daarnaast worden postacademische cursussen en gastcolleges verzorgd.

In Nederland staat de financiële verhoudingen tussen de rijksoverheid en lagere overheden al jaren onder druk. Er is een dringende behoefte aan revitalisering van het vakgebied langs de geschetste lijnen. De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) heeft dit op de agenda gezet en werkt met verschillende partijen samen - waaronder het Ministerie van Binnenlandse Zaken, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en het Interprovinciaal Overleg - om deze leerstoel binnen de Thorbecke Stichting mogelijk te maken.

De Afdeling Economie van de Universiteit Leiden is een jong en dynamisch team, met vestigingen in Leiden en Den Haag. De afdeling heeft een cultuur van samenwerken in teams in zowel onderwijs als onderzoek, terwijl individuele docenten en onderzoekers tegelijkertijd autonomie en flexibiliteit hebben om andere interesses na te streven die het onderwijs verrijken. Binnen het brede veld van de economie zijn de activiteiten van de afdeling gericht op sociaaleconomisch beleid, recht en economie, en het functioneren van de arbeidsmarkt en sociale zekerheid. Als docent economie verzorg je onderwijs in verschillende programma’s. Zo biedt de afdeling de nieuwe bacheloropleiding ‘Economie & Samenleving’ en de nieuwe masteropleiding ‘Economie van de Publieke Sector’ aan. Daarnaast organiseert de afdeling samen met het Instituut Bestuurskunde het bachelorprogramma ‘Economie, Bestuur en Management’ en het masterprogramma ‘Economics & Governance’. Verder verzorgen we ook economievakken in juridische opleidingen en in het bachelorprogramma ‘Liberal Arts’.

De Thorbecke Stichting richt zich statutair op het “doen vestigen en onderhouden van Thorbecke Leerstoelen, met leeropdrachten op het gebied van overheden als bestuurlijk, politiek en juridisch systeem, met bijbehorend instituut, en het verrichten van al wat hiermee verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn”. De achtergrond bij deze doelstelling is dat de indruk bestaat dat: “[d]oor de Nederlandse universiteiten wordt geen structurele aandacht geschonken aan de gemeente als bestuurlijk, politiek en juridisch systeem. De noodzakelijke bestuurlijke decentralisatie heeft tot gevolg dat bedrijfsleven, werknemersorganisaties en anderen zich meer dan in het verleden zullen moeten richten op gemeenten en medeoverheden, waardoor de behoefte aan inzicht in het functioneren van gemeenten en medeoverheden zal groeien”. Om deze doelstelling te bereiken stelt de stichting een of meerdere leerstoelen in op het genoemde terrein, waaronder de Bijzondere Leerstoel Financiële Verhoudingen. De stichting is een non-profit organisatie van algemeen nut. Zie verder: https://www.universiteitleiden.nl/rechtsgeleerdheid/instituut-voor-publiekrecht/staats-en-bestuursrecht/onderzoek/thorbecke-leerstoel.

• De kandidaat is gepromoveerd op een economisch of aanverwant sociaalwetenschappelijk proefschrift.
• De leerstoelhouder heeft een sterk onderzoeks- en onderwijsprofiel op het terrein van financiële verhoudingen of een nauw hiermee verwant terrein.
• De kandidaat heeft wetenschappelijke expertise ten aanzien van financiële verhoudingen, het stelsel, de instituties en de politieke, bestuurlijke en juridische context. Deze expertise en affiniteit blijkt uit wetenschappelijke Nederlandse en internationale wetenschappelijke publicaties.
• Ook kandidaten met een sterk profiel op aanpalende terreinen – zijnde niet direct de financiële verhoudingen – die hier vandaan het vakgebied van de financiële verhoudingen kunnen en willen revitaliseren, worden uitgenodigd om te reageren.
• De kandidaat heeft door wetenschappelijke activiteiten een herkenbare bijdrage geleverd en zal deze leveren aan de ontwikkeling van het vakgebied.
• De kandidaat is een inspirerende docent en is in het bezit van een BKO.
• De kandidaat is in staat een verbinding te leggen tussen wetenschap en praktijk, waarbij het streven naar ‘impact’ centraal staat. Dat kan op verschillende manieren vormkrijgen.
• De kandidaat is aantoonbaar in staat promovendi te begeleiden en te inspireren, zodat een promotieproject kwalitatief goed en binnen het daarvoor gestelde tijdpad kan worden afgerond. Het kunnen enthousiasmeren van een jonge generatie voor dit vakgebied is belangrijk.
• De kandidaat dient te kunnen samenwerken met het team van de Afdeling Economie en de Thorbecke Stichting.

De Thorbecke Stichting financiert de leerstoel. De leerstoel wordt voor een periode van 5 jaar met een omvang van 0,4 fte ingesteld bij de Afdeling Economie van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Universiteit Leiden. Voor de arbeidsvoorwaarden wordt aangesloten bij de CAO Nederlandse universiteiten. De bijzonder hoogleraar blijft in principe in dienst van de huidige werkgever.

Het bevorderen van een inclusieve gemeenschap staat centraal in de waarden en visie van de Universiteit Leiden. De Universiteit Leiden streeft ernaar om een inclusieve gemeenschap te zijn waar alle studenten en medewerkers zich gewaardeerd en gerespecteerd voelen en zich volop kunnen ontplooien. Diversiteit in ervaringen en perspectieven verrijkt ons onderwijs en versterkt ons onderzoek. Onderwijs en onderzoek van hoge kwaliteit is inclusief.

Direct solliciteren? Klik dan hier. 

Zorg ervoor dat je de volgende aanvullende documenten uploadt met vermelding van het vacaturenummer:

• Een motivatiebrief waarin je je motivatie voor deze functie uiteenzet;
• Een curriculum vitae inclusief publicatielijst.

Wil je eerst nog meer informatie over de inhoud van deze functie? Neem contact op met mw. V.C. Versluis-Blankestijn, bestuurssecretaris, 071-5277612. Solliciteren kan tot 30 januari 2026. Na de sluitingsdatum zal een briefselectie plaatsvinden en krijgen kandidaten bericht of zij worden uitgenodigd voor een 1e gesprek met de benoemingsadviescommissie.

• Acquisitie naar aanleiding van deze vacature wordt niet op prijs gesteld. Mocht je ons toch cv’s toesturen dan kunnen daar geen rechten aan worden ontleend.