In het signalement Naar een sterkere democratie (2025) concludeert de ROB onder meer dat de democratie niet meer voor alle burgers even goed werkt. Een van de oorzaken is dat het democratisch bestuur onvoldoende participatief is: inspraak van de burger is vaak versnipperd en vrijblijvend, invloed op beleid en bestuur is ongelijk verdeeld, bestuurders zijn zoekend in hun rol, communicatie is niet transparant en verwachtingen worden niet goed afgestemd.
De invloed en zeggenschap van de burger op het bestuur blijft voor het grootste deel van de samenleving beperkt tot verkiezingen; slechts een selecte groep weet andere kanalen naar de macht te vinden. Hierdoor ontstaat een dubbele kloof: allereerst tussen burger en bestuur, maar ook tussen de burgers die wel door de overheid gehoord en gezien worden en zij die dat niet worden. In dit advies onderzoekt de ROB hoe de burgerparticipatie versterkt moet worden om de representatieve democratie te verbeteren.

Denkt u mee?
Heeft u affiniteit met de thema’s die hierboven zijn genoemd? In de voorbereiding van het advies komen wij graag in contact met u, mocht u een bijdrage willen leveren aan dit onderzoek of anderszins meedenken. Neem contact met ons op via: info@raadopenbaarbestuur.nl.
Denk en praat mee op dinsdagmiddag 16 juni 2026
Wij geloven dat de beste adviezen in de praktijk tot stand komen. Daarom organiseren we middagen met een interactief programma voor iedereen die met participatie werkt: van bevlogen ambtenaren en deskundige adviseurs tot inwoners die hun stem hebben laten horen in een participatietraject. Tijdens de eerste middag op dinsdag 16 juni buigen we ons met ambtenaren en professionals over drie vragen:
- Voorwaarden (basis): Wat hebben bestuurders, juristen en financiers minimaal te regelen om burgerparticipatie echt te laten slagen?
- Vakmanschap (de uitvoering): welke kwaliteiten, vaardigheden en handelwijzen maken van burgerparticipatie een succes?
- Veranderopgaven (inbedding): wat moet er anders in de organisatie van de overheid en het democratische ecosysteem om participatie een vast en zinvol onderdeel van de democratie te maken?
Het advies verschijnt in het najaar van 2026.
| Raadsleden | Stafleden |
| Kustaw Bessems | Akudo McGee |
| Jurgen Goossens | Michael Mekel |
| Martijn Visser |
| 2025 | advies Naar een sterkere democratie |
| 2018 | signalement Over referenda en andere vormen van burgerparticipatie op nationaal niveau |
| 2012 | advies Loslaten in vertrouwen |
| 2005 | publicatie Burgers betrekken |
| 2004 | advies Burgers betrokken, betrokken burgers |
| 2002 | advies Primaat in de polder |
Deze publicaties zijn belangrijke bouwstenen voor het huidige adviestraject.