De ROB start dit adviestraject omdat de Nederlandse democratie burgers niet overal even goed bereikt. Responsiviteit, representativiteit en participatie staan onder druk, waardoor delen van de samenleving zich onvoldoende gehoord, gezien en vertegenwoordigd voelen. Dat is de centrale boodschap van het signalement Naar een sterkere democratie (2025). Om de democratie te versterken wil de ROB voor alle drie de dimensies – en nu specifiek voor participatie – vaststellen welke randvoorwaarden nodig zijn om burgers daadwerkelijk meer invloed en zeggenschap te geven.

De invloed en zeggenschap van de burgers op het bestuur blijft voor het grootste deel beperkt tot verkiezingen; maar een selecte groep weet andere kanalen naar de macht te vinden. Hierdoor ontstaat een dubbele kloof: niet alleen tussen burger en overheid, maar ook tussen burgers die wel aandacht krijgen, en burgers die simpelweg niet worden gezien.

Kernvraag
De kernvraag is daarom welke bestuurlijke, juridische en financiële randvoorwaarden deze problemen kunnen oplossen. Met dit advies wil de ROB heldere kaders en concrete aanbevelingen bieden, zodat overheden participatie effectiever, inclusiever en democratisch sterker kunnen organiseren. De nadruk ligt op het ‘hoe’: hoe maken we participatie effectiever, legitiemer en inclusiever? Waarom lopen we steeds tegen dezelfde bekende problemen aan? En waar vinden we voorbeelden van participatie die wél werken?

Denkt u mee?

Heeft u affiniteit met de thema’s die hierboven zijn genoemd? In de voorbereiding van het advies komen wij graag in contact met u, mocht u een bijdrage willen leveren aan dit onderzoek of anderszins meedenken. Neem contact met ons op via: info@raadopenbaarbestuur.nl.

Denk en praat mee op dinsdagmiddag 16 juni 2026

Wij geloven dat de beste adviezen in de praktijk tot stand komen. Daarom organiseren we middagen met een interactief programma voor iedereen die met participatie werkt: van bevlogen ambtenaren en deskundige adviseurs tot inwoners die hun stem hebben laten horen in een participatietraject. Tijdens de eerste middag op dinsdag 16 juni buigen we ons met ambtenaren en professionals over drie vragen:

  • Voorwaarden (basis): Wat hebben bestuurders, juristen en financiers minimaal te regelen om burgerparticipatie echt te laten slagen?
  • Vakmanschap (de uitvoering): welke kwaliteiten, vaardigheden en handelwijzen maken van burgerparticipatie een succes?
  • Veranderopgaven (inbedding): wat moet er anders in de organisatie van de overheid en het democratische ecosysteem om participatie een vast en zinvol onderdeel van de democratie te maken?
     
Info en aanmelden bijeenkomst 16 juni