Bestuur decentrale overheden

Het openbaar bestuur heeft door corona lang in een crisismodus gestaan. Daardoor kwam de lokale democratie op afstand te staan: gemeenteraden hadden lange tijd minder te zeggen over het coronabeleid en de gevolgen daarvan voor economie en maatschappij. Daarnaast heeft de coronacrisis grote gevolgen gehad voor onder meer de jeugdzorg, geestelijke gezondheidszorg, sport en cultuur: allemaal zaken waarvoor juist gemeenten verantwoordelijk zijn. De crisismodus zorgt nu nog steeds voor warrige verhoudingen tussen gemeenten, openbare lichamen, veiligheidsregio’s en rijksoverheid.

Regio’s moeten ruimte krijgen om zelf te bepalen wie welke taak of maatschappelijke opgave uitvoert. Die ruimte is niet onbegrensd: er moet een kader komen met uitgangspunten voor het besturen van regio’s. En de minister van BZK moet regio’s helpen door verantwoordelijkheid te nemen voor interbestuurlijke samenwerking. Op verzoek van het kabinet heeft de Raad een advies uitgebracht over hoe de aanpak van het geheel aan regionale opgaven effectief en democratisch gelegitimeerd kan worden georganiseerd binnen ons bestuurlijk model.

Beleidsvrijheid gaat om de mogelijkheden van decentrale overheden om zelf te kunnen beslissen over de inzet van hun middelen. Er is voortdurend discussie over de mate van de beleidsvrijheid. De minister van BZK heeft de ROB gevraagd het begrip beleidsvrijheid nader uit te werken.

In deze essaybundel hebben drie wetenschappers, op verzoek van de ROB, geschreven over verschillende financiële aspecten die samenhangen met de verduurzamingsopgave. Ook is in de bundel een journalistiek verslag opgenomen van de Dag van de Financiële Verhoudingen 2018.