Adviestraject Het sociaal domein in de lokale democratie

De ROB onderzoekt hoe gemeenteraden vormgeven aan het democratisch proces van beleidsvoorbereiding en besluitvorming rondom de gemeentelijke taken in het sociaal domein. Welke knelpunten komen gemeenteraden daarin tegen? Zijn dat andere knelpunten dan bij onderwerpen als ruimtelijke infrastructuur en veiligheid? En belangrijker nog, hoe pakken ze deze aan?

Werkwijze

In het adviestraject spreekt de ROB met griffiers, woordvoerders sociaal domein uit gemeenteraden, betrokken wethouders en ambtelijke eindverantwoordelijken van negen geselecteerde gemeenten om een beeld te krijgen van de vormgeving van het democratisch proces. Deze gemeenten zijn: Apeldoorn, Assen, Brunssum, Hollands Kroon, Leeuwarden, Roosendaal, Rotterdam, Tubbergen en Woerden.

De opzet van het onderzoek staat beschreven in Lokale Democratie na de decentralisaties in het Sociaal Domein.
 

ActiviteitenWat doen we in het adviestraject?

Adviesaanvraag

Bij de decentralisaties in 2015 werd de ROB gevraagd onderzoek te doen. De aanleiding was een verzoek van de Eerste Kamer, waarna de toenmalige minister van BZK de ROB een formele adviesaanvraag voorlegde voor een verkenning wat de drie decentralisaties in 2015 (Wmo 2015, Jeugdwet en Participatiewet) betekenen voor de inrichting van het openbaar bestuur en het functioneren van de lokale democratie.
De Raad is een meerjarig, gefaseerd onderzoek gestart. In 2017 is het briefadvies 'Decentralisaties in het sociaal domein - eerste waarnemingen en aandachtspunten' verschenen. Deze bevat de resultaten van het onderzoek langs lijnen van democratische sturing, organisatorische aspecten en financiën. Ook zijn de ervaringen van twintig bezochte gemeenten beschreven in relazen en gepresenteerd in een digitaal magazine. Hiermee werd de eerste fase van het onderzoek afgerond. Zie ook Gemeenten in 3D.

In 2019, vier jaar na de decentralisaties, start de ROB de tweede fase van het onderzoek. In fase I was de vormgeving van het democratisch proces van beleidsvoorbereiding en besluitvorming in het sociaal domein nog moeilijk waarneembaar. De gemeenten waren vooral bezig met de zogeheten transitie. Waarborging van de continuïteit van zorg en hulp had hun eerste prioriteit. De Raad wil nu alsnog inzicht krijgen in hoe de lokale democratie functioneert als het gaat om de gemeentelijke taken in het sociaal domein.