Adviestraject de Rechtsstaat

De Raad voor het Openbaar Bestuur is een adviestraject gestart over de rechtsstaat waarbij de focus ligt op de vragen: Hoe is het met de rechtsstaat in Nederland gesteld? Staat die onder druk en is het nodig om die op onderdelen te versterken? De Planning is om hier in maart 2020 een advies over uit te brengen.

Adviestraject

In het Meerjarenprogramma 2018 – 2020 neemt de ROB zich voor de democratische rechtsstaat als thema uit te lichten. ‘Een precair evenwicht’, dat blijvende aandacht verdient. Met dit advies onderzoekt de Raad voor het Openbaar Bestuur hoe het met dit evenwicht in Nederland is gesteld.

Achtergrond

In landen dichtbij en veraf van ons zien we dat democratisch gekozen leiders hun mandaat gebruiken om aan de rechtsstaat te tornen. In Nederland zien wij zulke expliciete dreigingen niet en Nederland scoort hoog op internationale lijstjes als de Rule of Law-index. Dat is echter geen reden om achter over te leunen. Voor de ROB  is dit aanleiding om te vragen hoe sterk de rechtsstatelijke instituties in Nederland zijn en hoe zij elkaar in evenwicht houden. De Raad vindt het belangrijk om het fundament voor een stevige rechtsstaat opnieuw te doordenken.

Werkwijze

Naast literatuuronderzoek voert de Raad veel gesprekken met experts en betrokkenen bij het onderwerp rechtsstaat. Dit betreft zowel wetenschappers, beleidsmakers, bestuurders en andere deskundigen. De gesprekken gaan over de spanningsvelden die bestaan tussen de diverse machten en tegenmachten, de kwaliteit van wetgeving, de besluitvormingsprocessen en respect voor de rechtspraak. De rechtsstaat is van ons allemaal, voor ons allemaal en door ons allemaal. Met dit advies wil de Raad dit ‘rechtsstatelijk bewustzijn’ bij iedereen werkzaam voor onze rechtsstaat  weer aanscherpen.

Lezing 'De waarde van de wet'

Frank van Ommeren is van mening dat de idee van de rechtsstaat een nieuwe invulling moet krijgen, zonder de oude waarden weg te gooien. We zouden dit de responsieve rechtsstaat kunnen noemen. Maar welk etiket we ook kiezen, ook die invulling zal verder ontwikkeld moeten worden. De Raad van State heeft veel moeite met ‘wetgeving op verzoek’. In een responsieve rechtsstaat moet volgens Frank van Ommeren echter wel degelijk plaats zijn voor wetgeving die op verzoek tot stand komt.

>Ga naar de lezing 'De waarde van de wet'

Planning adviestraject

Het advies wordt verwacht in maart 2020.

Meer informatie

Neem voor meer informatie contact op met Midas Dutij of Michael Mekel.

In de media

Wat verstaan we eigenlijk onder ‘de rechtsstaat’?, Stichting Beroepseer, 7 oktober 2019